weather 12° Маладзечна
weather 12° Вілейка
weather 14° Смаргонь
weather 12° Ашмяны
weather 13° Валожын
weather 12° Мядзел
weather 14° Астравец
Падпіска
на друкаванае выданне
1 еўра 2.5041
1 долар 2.0256
100 рас.руб. 3.2925
11.04.2018 16:55 , AЎТАР(Ы): Ксенія ЕЛЬЯШЭВІЧ  /  News.tut.by

З мінскага будынка насупраць КДБ знялі звон, што да гэтага вісеў у Гелянове ў Маладзечне

Сталічныя службы знялі старадаўні звон з даху дома на праспекце Незалежнасці, што насупраць будынку КДБ. У 1950-я ён будзіў нізкім тонам бліжэйшыя вуліцы, а праз пару гадоў назаўсёды замоўк.

«Першы бой курантаў прагучаў 9 красавіка 1950 года, сімвалізуючы завяршэнне будаўніцтва аднаго з самых прыгожых будынкаў Мінска, які аднаўлялі [пасля вайны]. На даху вежы ўсталяваны звон вагой 380 кг з молатам-ударнікам, які злучаны з гадзінным тросам. Звон мае моцны нізкі гук, ён быў адліты на заводзе Фельчынскага ў 1929 годзе », — зачытвае даведку гісторык Уладзімір Валожынскі.

Супрацоўнік Музея гісторыі горада Мінска ўдзельнічаў у перамовах са сталічнымі ўладамі. Цяпер звон мяняе месца прапіскі, і яго ўбачыць кожны.

Звон быў «голасам» трафейнага гадзінніка з Кёнігсберга на вежы жылога дома на праспекце Незалежнасці, 16. Тут у шыкоўных кватэрах жылі супрацоўнікі КДБ.

Праз пару гадоў звон замоўк, і ў нашы дні нават не ўсе жыхары ведалі пра яго існаванне. Па адной з версій, звон перашкаджаў мясцовым жыхарам. Што не дзіўна, бо яго адлівалі зусім не для гадзінніка. Дзесяць гадоў таму гісторыю звона распавядаў журналіст Васіль Сямашка.

Фільм тэлеканала «Белсат» — пра полк і звон (можна нават пачуць яго гучанне):

Падказкай яму сталі надпісы на польскай мове («звон зроблены стараннямі палка мінскага ў памяць загінулых герояў і абаронцаў зямлі мінскай»), выявы салдат і Маці Божай. У звона нават ёсць ўласнае імя — Ірэна.

Аказалася, ён быў адліты 86-м пяхотным мінскім палком. Сфармаваны ў 1918 годзе, складаўся пераважна з мінчукоў (афіцэры расійскай арміі — палякі па паходжанні ці проста «патрыятычна настроеныя»). Полк змагаўся супраць бальшавікоў. Пакуль Заходняя Беларусь заставалася за польскім часам, ён дыслакаваўся ў Маладзечне.

«Сапраўды высветліць [для якога збудаванні ён ствараўся] не ўдалося. Як мяркуецца, для Трыўмфальнай аркі, якая знаходзілася ў Маладзечне. Яе знеслі (у часы СССР — .. Заўвага TUT.BY), таму што замінала праязджаць — два аўтобусы пад ёй не маглі раз’ехацца», — распавядае Васіль Сямашка.

Звон быў адліты на фабрыцы ў заходнеўкраінскім горадзе Калуш. Ён і цяпер у добрым стане, ёсць толькі невялікія сколы па краі. Вывучаўся варыянт уладкаваць яго на званіцу Чырвонага касцёла, але потым настаяцель чамусьці адмовіўся ад ідэі. Ад варыянту аднавіць яго працу на доме таксама адмовіліся: былі пытанні па гучнасці і перыядычнасці звон.

Праз 10 гадоў з моманту знаходжання лёс звона нарэшце вырашыў Мінгарвыканкам: ён будзе экспанавацца ў Музеі гісторыі горада Мінска.

«Мы за тое, каб максімальная колькасць людзей ўбачылі і далучыліся да гісторыі. Можа быць зробім, што да яго можна было падысці і стукнуць, каб пачуць бой», — кажа Уладзімір Валожынскі.

Фота Уладзіміра Валожынскага.

Абмеркаваць
comments powered by HyperComments
Новае на сайце