Пошук па сайту
Мы ў сетках:
Маладзечна +16° Маладзечна
Вілейка +16° Вілейка
Смаргонь +17° Смаргонь
Ашмяны +17° Ашмяны
Валожын +17° Валожын
Мядзел +16° Мядзел
Астравец +17° Астравец
Грамадства
Астравец
7.09.2017 11:34 ,AЎТАР(Ы): Паводле ecoidea.by

Як астравецкія валанцёры абараняюць кумжу і сёмгу ад браканьераў і драпежнікаў

Фота sushi-city.com.

Настаўніца біялогіі стварыла каманду "рыбных піяршчыкаў", якія гатовыя праводзіць экскурсіі па "ласасёвых" рэках.

Пра існаванне ў нашых рэках ласасёвых рыб ведаюць далёка не ўсе. Яшчэ менш людзей здагадваецца аб тым, што Беларусь ўплывае на колькасць сусветнай папуляцыі чырвонай рыбы.

Цяпер з'явілася месца, дзе пра гэта з задавальненнем раскажуць. На базе школы ў вёсцы Варняны Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці адкрыўся адзіны ў сваім родзе інфармацыйны Ласосевы цэнтр.

З'явіўся ён па ініцыятыве мясцовых настаўнікаў і дзякуючы падтрымцы экалагічных арганізацый – шведскай "Кааліцыі "Чыстая Балтыка" і беларускай "Ахове птушак Бацькаўшчыны".

У ручаі і рэкі Астравецкага раёна ў сезон нерасту прыходзяць кумжа і сёмга. Праўда, клапаціцца аб захаванні гэтых відаў сталі тут адносна нядаўна. І вось чаму. Да 1960-х гадоў мінулага стагоддзя, па дадзеных іхтыёлагаў, ласосевых у у водах Нёмана і Заходняй Дзвіны было дастаткова шмат.

Аднак пасля будаўніцтва ў Літве і Латвіі новых ГЭС, якія не маюць спецыяльных рыбаходаў, кумжу і сёмгу перасталі фіксаваць на тэрыторыі Беларусі: прахадныя ласосі папросту не даходзілі да нас. Невялікую колькасць рыбы навукоўцы зноў заўважылі толькі ў 1999.

Настаўніца біялогіі Алена Юркойць. Фота Вольгі Астаповіч.

Настаўніца біялогіі Алена Юркойць. Фота Вольгі Астаповіч.

Алена Юркойць амаль 15 гадоў займаецца даследаваннем ласосевых у сваёй мясцовасці.

– У 2003 годзе, калі мы са школьнікамі заняліся краязнаўчай і экалагічнай даследчай дзейнасцю, даведаліся аб гэтай унікальным з'яве – нераст ласосевых ў рэках нашага раёна, – успамінае дырэктар Варнянскага яслі-сада-сярэдняй школы Алена Юркойць. – Мне як настаўніку біялогіі і хіміі гэта здалося вельмі цікавым. Спачатку нас у "ласасёвай" камандзе было ўсяго пяцёра – усе актыўныя неабыякавыя настаўнікі. З вывучэннем тэмы нам актыўна дапамагала кіраўніца ініцыятывы "Група абароны Нёмана" Ніна Палуцкая.

З тых часоў каманда, якая цяпер налічвае ўжо каля сотні чалавек, задумалася над "рыбным піярам": энтузіясты хацелі зрабіць так, каб аб праблемах скарачэння папуляцыі даведалася як мага больш людзей.

Сталі збіраць інфармацыю, праводзіць заняткі, пісаць навуковыя працы з дзецьмі – так маленькімі крокамі настаўнікі раёна прасоўвалі тэму ў масы.

Рака Тартак – адна з тых, што мае патрэбу ў ахове. Фота Вольгі Астаповіч.

Рака Тартак – адна з тых, што мае патрэбу ў ахове. Фота Вольгі Астаповіч.

– Падчас нерасту ў снежні, калі ўжо сняжыць і зямля падмярзае, мы звычайна імчымся (і ў гэтым годзе плануем) на патруляванне "ласасёвых" рэк. Настаўнікі і школьныя кіроўцы, старшакласнікі, мясцовыя жыхары па чарзе вечарамі дзяжураць з валанцёрамі "Аховы птушак Бацькаўшчыны", засцерагаючы рэкі ад браканьераў і драпежнікаў – тых жа выдр. Мы ж ужо ведаем, дзе гнёзды. Яны з году ў год прыкладна ў адных і тых жа месцах, – распавядае дырэктар Ворнянской школы.

У гэтых мясцінах менавіта браканьеры – галоўная напасць, ад якой берагуць рыбу. Важна захаваць тых асобін, якія ўсё-ткі дайшлі, бо на шляху рыба і так сустракаецца з вялікай колькасцю перашкод – напрыклад, плаціны электрастанцый, старыя млыны, заторы з бытавога смецця. Усё гэта перашкаджае рыбе рухацца да сваіх гнёздаў, а значыць, размножыцца і вярнуцца ў Балтыйскае мора.

Частка экспазіцыі. Фота Вольгі Астаповіч.

Частка экспазіцыі. Фота Вольгі Астаповіч.

– Увесь гэты час мы збіралі матэрыялы для нашага інфацэнтра. Да ініцыятывы ўдалося падключыць настаўнікаў-біёлагаў з усяго раёна! Вельмі дапамаглі нам грамадскія арганізацыі, – распавядае Алена Юркойць. – І вось нашы дзесяцікласнікі ўжо гатовыя праводзіць экскурсіі, чакаюць першых наведвальнікаў. Юныя экскурсаводы раскажуць, з якімі праблемамі сутыкаецца рыба, чаму яе трэба берагчы і як гэта рабіць на практыцы.

Плануюць, што гэтае месца стане для ўсяго Астравецкага раёна рэсурсным цэнтрам, на базе якога будуць праводзіць займальныя заняткі па біялогіі, майстар-класы і гульні для дзяцей. 

Мясцовыя ўлады падтрымліваюць энтузіястаў і нават дапамаглі "ўпісаць" ласосевых ў гісторыю краю. У 2007-м годзе ў Астраўцы з'явіліся уласныя герб і сцяг, на якіх намаляваная фарэль. Дарэчы, рачная фарэль, што тут жыве, з'яўляецца формай кумжы, якая не сыходзіць у Балтыйскае мора.

Інфармацыя пададзеная на рускай, беларускай і англійскай мовах.

Інфармацыя пададзеная на рускай, беларускай і англійскай мовах.

– Ласосевыя – гэта адна з "фішак" нашага раёна, якой мы вельмі ганарымся, і гатовыя зрабіць усё, што ад нас залежыць, толькі б папуляцыя не скарачалася, – рэзюмуе намеснік старшыні Астравецкага райвыканкама Віктар Свілло. – З'яўленне інфармацыйнага цэнтра па захаванні ласасёвых – гэта вынік сумеснай працы актыўных жыхароў, грамадскіх арганізацый і мясцовай улады, чаму мы вельмі рады.

Абмеркаваць
Каментар (0) / Дадаць каментар
Дадаць каментар
Новае на сайце